fbpx

Second Economy – świat maszyn i biznesu. Bez ludzi.

Rozległy, skomunikowany, niewidoczny i autonomiczny – taki jest nowy “drugi obieg gospodarki”, którego na co dzień nie widzimy, a obraz którego przybliża ekonomista Brian Arthur.

Czy cyfrowa gospodarka to naprawdę social media, e-commerce i smartfony? Czym różni się ekonomia analogowa od ekonomii cyfrowej?

Takie pytania stawia irlandzki znawca wpływu nowoczesnych technologii na gospodarkę Brian Arthur. Po czym odpowiada: gospodarka cyfrowa jest wszędzie tam, gdzie tradycyjne, fizyczne procesy analogowe zostają obrócone w cyfrowy algorytm wykonywany przez komunikujące się ze sobą maszyny cyfrowe. Jakieś przykłady?

 

Arthur nie szuka daleko – wspomina jak niegdyś wyglądała odprawa podróżnego na lotnisku (a w Polsce nadal wygląda podobnie). Dwadzieścia lat temu należało pokazać swój papierowy bilet przedstawicielowi linii lotniczych, który odznaczył naszą obecność na pokładzie oraz sprawdził i oznaczył bagaż podróżny.

 

Dziś wystarczy skorzystać z automatu biletowego, który po użyciu karty kredytowej wydrukuje bilet, odznaczy miejsce w samolocie, oraz wydrukuje labelkę adresową na bagaż.

 

W trakcie tych kilku sekund doświadczamy tego, co Brian Arthur nazywa drugim obiegiem gospodarki: po rozpoznaniu rezerwacji, komputer sprawdza historię lotów podróżnego, jego status międzynarodowy (kwestie bezpieczeństwa), wybrane lub dostępne miejsce w samolocie, status przesiadek, oraz przyznany lub nie akces do samej poczekalni lotniska (ponownie kwestie bezpieczeństwa).

 

Wszystko to dzieje się podskórnie i ultraszybko. Niewidoczna konwersacja przebiega między kolejnymi serwerami, satelitami GPS, komputerami w lotnisku docelowym, systemami w urzędach imigracyjnych i bezpieczeństwa. Inny algorytm upewnia się, że rozkład masy startującego samolotu jest prawidłowy – dobierają przy tym samym każdej osobie właściwe jej miejsce z punktu widzenia ekonomii i bezpieczeństwa lotu.

 

Pora na drugi przykład. Tym razem bazujący na logistyce. Niegdyś logistyka była oparta na ludziach: informacje o przesyłkach przyjmowano i oznaczano ręcznie, wypełniano dokumenty przyjazdu i wyjazdu przesyłek, następnie telefonicznie informowano punkt docelowy o wyjeżdżającym ładunku. Ciężka praca wielu ludzi.

 

Dzisiaj ludzie zostali wyparci przez komputerowe systemy oparte na chipach RFID dołączonych do każdego ładunku. Przedmioty z RFID są automatycznie wykrywane, skanowane i wprowadzane do bazy danych, z które korzystają komputery nadawców, odbiorców, przewoźników. Pozwala to na utrzymanie ścisłej kontroli nad przesyłką, optymalizacji trasy oraz stanu realizacji całego zadania.

 

Na tym właśnie polega rozległa, skomunikowana, niewidoczna i autonomiczna sieć maszyn pracująca w drugim obiegu gospodarki (second economy).

 

Pierwsze objawy second economy pojawiły się w 1995 roku, kiedy to po raz pierwszy w USA wyraźnie odnotowano pozytywny wpływ komputerów na produktywność pracowników – mówiono nawet o 3% wzroście. Brian Arthur przewiduje, że w 2025 roku wartość PKB pracy wykonywanej przez “ciche” maszyny cyfrowe może osiągnąć poziom “ludzkiej” pracy z 1995 roku.

 

Chociaż maszyny cyfrowe nie potrafią podejmować decyzji i nie są kreatywne, to nieporównywalnie szybciej radzą sobie z odczytywaniem wszelkich sygnałów, na które zostały zaprogramowane. Dlatego w długiej perspektywie wyeliminują ludzi wszędzie tam, gdzie możemy mówić o neuronowej siatce światowej gospodarki. I to w dużo większym stopniu niż międzynarodowe przepływy kapitału, które często uważane są za głównego winowajcę bezrobocia w krajach rozwiniętych.

 

Z racji coraz silniejszego przestawienia się współczesnej gospodarki na obieg informacji zdaniem Arthura możemy mówić o silnym trendzie eliminacji ludzi z rynku pracy na rzecz cichych cyfrowych systemów maszynowych. Dlatego niedługo staniemy przed wyzwaniem jak dystrybuować dobra, a nie je produkować – o to zadba second economy. Cichy zabójca miejsc pracy w gospodarce informacjonalistycznej.

 

Brian Arthur to ekonomista, badacz wpływu nowoczesnych technologii na ekonomię, pracownik Palo Alto Research Center (PARC), profesor Santa Fe Instytute oraz laureat kilku honorowych doktoratów.

 

Oryginalny tekst Briana Arthura pt “The Second Economy” pojawił się McKinsey Quarterly.

Zostaw odpowiedź