fbpx

Wybór formy prawnej przedsiębiorstwa – podstawy

Wraz z decyzją o rozpoczęciu działalności gospodarczej musimy zastanowić się, która z dostępnych form prawnych będzie dla nas najkorzystniejsza. Jeśli zamierzamy prowadzić niewielki biznes najczęściej rozważymy wybór jednoosobowej działalności gospodarczej.

W sytuacji gdy zamierzamy prowadzić przedsiębiorstwo z partnerem biznesowym lub planujemy budowanie wartości przedsiębiorstwa pod uwagę weźmiemy spółki osobowe oraz partnerskie.


 

Jednoosobowa działalność gospodarcza

Indywidualna działalność gospodarcza jest powszechnie wybieraną formą prawną małego
przedsiębiorstwa. Jest to atrakcyjna propozycją dla osób, które chcą podjąć pracę na własny rachunek oraz cenią sobie niezależność i elastyczność podejmowania kluczowych decyzji. Koszty rejestracji firmy w tym przypadku są niewielkie, a procedura zakładania działalności bardzo prosta. Nie potrzebujemy środków finansowych na kapitał zakładowy, a formalności związane z założeniem firmy można zrealizować przez internet, dzięki nowoczesnej ewidencji CEIDG. Księgowość małej firmy jest mniej skomplikowana niż w innych rodzajach działalności gospodarczej co również pozwala optymalizować koszty prowadzenia firmy. Możliwość wyboru formy opodatkowania to kolejna z zalet omawianej formy prawnej.

Równie istotną informacją przy podejmowaniu decyzji o wyborze tej formy prawnej działalności jest ta, że za wszelkie zobowiązania takiej firmy właściciel odpowiada całym swoim majątkiem. Podstawy prawne dla osób fizycznych wykonujących działalność gospodarczą we własnym imieniu znajdują się w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej.

 

Spółka cywilna i spółka jawna

Gdy dwóch lub więcej przedsiębiorców chce prowadzić działalność gospodarczą w mniejszym wymiarze, mogą utworzyć spółkę cywilną (s.c.), która nie zalicza się do spółek
handlowych, a zasady jej funkcjonowania reguluje kodeks cywilny. W przypadku spółki cywilnej, podobnie jak w przypadku jednoosobowej działalności gospodarczej to wszyscy wspólnicy figurujący w dokumentach spółki odpowiadają za zobowiązania firmy całym majątkiem osobistym.

Ponadto dzielą się równo wypracowanym dochodem spółki, a koszty założenia są znacznie niższe niż w przypadku innych spółek posiadających osobowość prawną.

W sytuacji, kiedy przewiduje się działalność na większą skalę, bądź gdy w ciągu kolejnych dwóch lat obrotowych spółka cywilna osiągnie przychody netto w każdym roku na poziomie 800 000 euro, przedsiębiorcy zobowiązani są założyć spółkę jawną (s.j.).

Założenie spółki jawnej wymaga wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego i związane jest z dodatkowymi opłatami, jednak w przypadku tego rodzaju spółki zobowiązania przedsiębiorstwa w pierwszej kolejności egzekwowane są z kapitału spółki, który
stanowi majątek przedsiębiorstwa, a nie jak w przypadku spółki cywilnej – własność wspólników.
 

Spółka partnerska

Forma prawna przeznaczona dla przedstawicieli wolnych zawodów. Daje możliwość
połączenia potencjału i kapitału wielu osób przy zachowaniu osobistej odpowiedzialności każdego ze wspólników. Ten rodzaj spółki wymaga sporządzenia umowy spółki partnerskiej w formie aktu notarialnego i prowadzenia księgowości w pełnym wymiarze.

 

Spółka komandytowa

Od kilku lat większą popularnością cieszą się spółki komandytowe (sp.k.). Za zobowiązania spółki komandytowej w nieograniczony sposób odpowiada co najmniej jeden ze wspólników  (komplementariusz), a odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika jest ograniczona (komandytariusz).

Ze względów związanych z odpowiedzialnością tego rodzaju forma prawna najczęściej wybierana jest przez firmy rodzinne. Spółka komandytowa może być także utworzona przez inne spółki posiadające osobowość prawną.

 

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

W przypadku większych przedsiębiorstw najczęściej tworzy się spółki kapitałowe
posiadające pełną osobowość prawną. Założenie i prowadzenie przedsiębiorstwa w tej formie wymaga większych nakładów finansowych i wiąże się z uregulowaniem różnego rodzaju formalności. W spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) wspólnicy odpowiadają za zobowiązania przedsiębiorstwa w ograniczonym zakresie. Oznacza to, że wierzyciele mogą egzekwować swoje należności jedynie ze środków stanowiących majątek spółki. Spółkę z o.o. może założyć jedna bądź więcej osób fizycznych lub prawnych, a także jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej (np. spółka jawna).
 

Spółka akcyjna

Działalność spółki akcyjnej (SA) opiera się na obiegu akcji będących w posiadaniu
akcjonariuszy, którzy odpowiadają za zobowiązania spółki jedynie do wysokości posiadanych wkładów w przedsiębiorstwie. Zysk wypracowany przez spółki akcyjne dzielony jest proporcjonalnie do posiadanych udziałów.

 

Zasady funkcjonowania opisanych spółek reguluje kodeks spółek handlowych, z którym warto zapoznać się przed ostatecznym wyborem formy prawnej przedsiębiorstwa. Wybór formy prawnej powinien też zakładać realizację celów strategicznych – jeśli zamierzamy upłynnić firmę lepsza będzie spółka prawna, jeśli chcemy ograniczać koszty prowadzenia niewielkiego biznesu i posiadać pełny nadzór na firmą, powinniśmy rozważyć prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej.

Zostaw odpowiedź